Centrifugaalpomp: werking en soorten
Een centrifugaalpomp verplaatst vloeistof met een draaiende waaier. De waaier slingert de vloeistof naar buiten, waardoor in het hart van de waaier onderdruk ontstaat en nieuwe vloeistof wordt aangezogen. Het pomphuis zet de snelheid van de vloeistof vervolgens om in druk. Centrifugaalpompen zijn er in veel uitvoeringen: normaalzuigend of zelfaanzuigend, horizontaal of verticaal, eentraps of meertraps, en met verschillende waaiertypes.
Hoe werkt een centrifugaalpomp?
Een centrifugaalpomp bestaat uit een pomphuis met daarin een of meer waaiers. Om de pomp te laten werken, moet het pomphuis bij het opstarten met vloeistof gevuld zijn. Door de draaiende beweging van de waaier wordt de vloeistof naar de buitenomtrek geslingerd, waardoor in het hart van de waaier onderdruk ontstaat. Op dat punt wordt nieuwe vloeistof aangezogen. Aan de buitenomtrek van de waaier is de vloeistofsnelheid het grootst. In het pomphuis wordt deze snelheid omgezet in druk. De vloeistof komt via de zuigzijde het midden van de waaier in en verlaat de pomp onder druk via de perszijde.
Wat bepaalt de capaciteit en opvoerhoogte?
- Breedte van de waaier: hoe breder de waaier, hoe meer vloeistof de pomp verplaatst en hoe hoger de capaciteit (m³/h).
- Diameter van de waaier: hoe groter de diameter, hoe meer opvoerhoogte (mwk) de pomp opbouwt.
- Toerental: het toerental heeft direct invloed op capaciteit, opvoerhoogte en opgenomen vermogen. Volgens de affiniteitswetten verdubbelt bij een twee keer zo hoog toerental de capaciteit, wordt de opvoerhoogte vier keer zo groot en het opgenomen vermogen ongeveer acht keer zo groot.
Welk werkpunt de pomp uiteindelijk bereikt, hangt ook af van het systeem waarin de pomp is opgenomen. Het werkpunt ligt waar de pompcurve en de leidingkarakteristiek elkaar snijden. Hoe hoger de tegendruk in het systeem, hoe lager het debiet.
Wat is cavitatie?
Cavitatie ontstaat als de druk aan de zuigzijde van de pomp zo laag wordt dat de vloeistof gaat verdampen. Er vormen zich dampbellen die in de waaier, waar de druk weer stijgt, met kracht imploderen. Dat is te horen als een ratelend geluid, alsof er grind door de pomp gaat. Cavitatie veroorzaakt trillingen, een lagere capaciteit en putjes in de waaier, waardoor die op den duur ernstig beschadigd raakt.
Oorzaken zijn onder meer een te grote zuighoogte, een lange of te nauwe zuigleiding, een hoge vloeistoftemperatuur en een pomp die bij een te groot debiet draait, ver rechts van het punt van het beste rendement. Cavitatie voorkomt u door de beschikbare NPSH van de installatie ruim hoger te laten zijn dan de NPSH die de pomp vraagt, bijvoorbeeld met een korte en ruime zuigleiding of door de pomp lager ten opzichte van het vloeistofniveau te plaatsen.
Normaalzuigend of zelfaanzuigend
Het pomphuis van een centrifugaalpomp moet altijd met vloeistof gevuld zijn om de pomp te laten werken. Op dit punt verschillen de twee hoofdtypes.
Normaalzuigende centrifugaalpomp. Deze pomp kan geen of nauwelijks lucht verwerken. Zowel het pomphuis als de gehele zuigleiding moeten daarom altijd volledig met vloeistof gevuld zijn. Bekijk onze normaalzuigende horizontale centrifugaalpompen en normaalzuigende verticale centrifugaalpompen.
Zelfaanzuigende centrifugaalpomp. Bij deze pomp is het pomphuis zo geconstrueerd dat de waaier altijd onder het vloeistofniveau blijft. Lucht die vanuit de zuigleiding wordt aangezogen, vermengt zich met de vloeistof in het pomphuis en verlaat de pomp geleidelijk via de perszijde, terwijl de waaier onderdruk blijft creëren. Om overtollige lucht in de pomp te voorkomen, moeten zowel de zuigleiding als de persleiding op de juiste manier worden aangelegd. Bekijk onze zelfaanzuigende centrifugaalpompen.
Soorten centrifugaalpompen
Naast de manier van aanzuigen verschillen centrifugaalpompen in opstelling en constructie.
| Soort | Kenmerk | Voorbeeld uit ons assortiment |
|---|---|---|
| Horizontale centrifugaalpomp | Droog opgesteld naast de tank of put, de meest toegepaste uitvoering | Normaalzuigende horizontale centrifugaalpompen |
| Verticale insteekpomp | Pomp hangt in de vloeistof, motor staat boven de tank of put | Verticale insteekpompen |
| Dompelpomp | Pomp en motor staan volledig onder de vloeistof | Dompelpompen |
| Meertrapspomp | Meerdere waaiers achter elkaar voor een hoge opvoerhoogte | TS-serie Salvatore Robuschi EVR-serie Franklin Electric |
| Slijtvaste slurrypomp | Voor vloeistoffen met abrasieve vaste delen | Slijtvaste slurrypompen |
| Split case pomp | Dubbelzijdig aanzuigend, axiaal gedeeld pomphuis voor grote debieten | DELTA-serie FPX Solutions |
Welke waaier past bij welke vloeistof?
De waaier bepaalt voor een groot deel welke vloeistoffen een centrifugaalpomp aankan. Hieronder een voorbeeld van een aantal waaiersoorten.
- Gesloten waaier: voor schone vloeistoffen, met het hoogste rendement.
- Open waaier: voor vloeistoffen met zwevende deeltjes die niet vezelig zijn.
- Kanaalwaaier: voor vloeistoffen met vaste deeltjes, met een ruime doorlaat.
- Vortexwaaier: voor media met vaste deeltjes en vezels. De waaier ligt teruggetrokken in het pomphuis, zodat vaste delen er grotendeels langs gaan. Een voorbeeld is de RC-serie van Salvatore Robuschi.
Centrifugaalpomp of verdringerpomp?
Centrifugaalpompen zijn geschikt voor grote debieten en dunne vloeistoffen. Voor viskeuze vloeistoffen, een constant debiet of nauwkeurig doseren is een verdringerpomp vaak de betere keuze. Lees meer over het verschil tussen een centrifugaalpomp en een verdringerpomp.
Advies over de juiste centrifugaalpomp
De juiste centrifugaalpomp hangt af van het medium, de gewenste capaciteit (m³/h), de opvoerhoogte (mwk), de temperatuur, de viscositeit en de aanwezigheid van vaste delen. Als onafhankelijk pompspecialist zijn wij niet gebonden aan één merk. Neem contact met ons op, dan helpen wij u de juiste pomp te kiezen.
