Verschil centrifugaalpomp en verdringerpomp
Een centrifugaalpomp brengt vloeistof in beweging met een snel draaiende waaier en zet die snelheid om in druk. Een verdringerpomp sluit telkens een vaste hoeveelheid vloeistof in en duwt die naar de perszijde. Daardoor daalt het debiet van een centrifugaalpomp als de tegendruk stijgt, terwijl een verdringerpomp per omwenteling vrijwel hetzelfde volume blijft leveren, ongeacht de druk. Dat verschil bepaalt welk pomptype past bij uw medium en uw proces.
Hoe werkt een centrifugaalpomp?
De vloeistof komt in het midden van de waaier binnen en wordt door de draaiende schoepen naar buiten geslingerd. Het pomphuis zet die snelheid om in druk. De prestatie van een centrifugaalpomp wordt uitgedrukt in debiet (m³/h) en opvoerhoogte (mwk) en is af te lezen in de pompcurve: hoe hoger de tegendruk in het systeem, hoe lager het debiet. Lees meer over hoe een centrifugaalpomp werkt.
Centrifugaalpompen zijn geschikt voor grote debieten en voor dunne vloeistoffen zoals water. Voorbeelden zijn de RN-serie van Salvatore Robuschi voor schone vloeistoffen en de RD-serie voor de procesindustrie, zoals de chemische industrie. De druk die één waaier kan opbouwen is beperkt. Voor hogere drukken zijn er meertrapspompen met meerdere waaiers achter elkaar, zoals de EVR-serie van Franklin Electric. Een normaalzuigende centrifugaalpomp moet gevuld zijn voordat hij start, anders verplaatst de waaier lucht in plaats van vloeistof. Moet de pomp zelf aanzuigen, dan is een zelfaanzuigende centrifugaalpomp een optie, zoals de GS-serie van Pioneer Pump of de S-serie van Victor Pumps.
Hoe werkt een verdringerpomp?
Een verdringerpomp verplaatst bij elke omwenteling of slag een vast volume. Dat gebeurt met bijvoorbeeld een zuiger, tandwielen, lamellen, een slang, een flexibele waaier of een excentrische schroef. Het debiet is evenredig met het toerental en blijft bij een stijgende druk vrijwel gelijk. De prestatie wordt daarom uitgedrukt in debiet en werkdruk (bar).
Omdat een verdringerpomp het volume altijd blijft verplaatsen, mag hij nooit tegen een gesloten persleiding draaien. De druk loopt dan op tot er iets bezwijkt. Een overdrukbeveiliging of veiligheidsklep is daarom nodig. Het debiet regelt u met het toerental, niet door de persleiding af te knijpen.
Het verschil in een overzicht
| Eigenschap | Centrifugaalpomp | Verdringerpomp |
|---|---|---|
| Werkingsprincipe | Draaiende waaier geeft de vloeistof snelheid, het pomphuis zet die om in druk | Vast volume wordt ingesloten en naar de perszijde verplaatst |
| Debiet bij hogere tegendruk | Neemt af volgens de pompcurve | Blijft vrijwel gelijk |
| Viscositeit | Bij hogere viscositeit dalen debiet en rendement sterk | Geschikt voor viskeuze vloeistoffen |
| Druk | Per waaier beperkt, met meertrapspompen ook hogere drukken. Uitgedrukt als opvoerhoogte in mwk | Ook hoge drukken mogelijk, uitgedrukt als werkdruk in bar |
| Aanzuigen | Normaalzuigend: pomphuis en zuigleiding moeten gevuld zijn. Zelfaanzuigend: na een eerste vulling van het pomphuis zuigt de pomp zelf aan | Veel typen zijn zelfaanzuigend, sommige zelfs droog, zoals een slangenpomp |
| Vaste delen | Met een vortex- of (open)kanaalwaaier goed geschikt | Afhankelijk van het type: een slangenpomp of excentrische schroefpomp wel, een tandwielpomp niet |
| Doseren | Minder nauwkeurig | Nauwkeurig, vast volume per omwenteling |
| Afschuifgevoelige media | Hoge snelheid in de waaier kan het medium beschadigen | Veel typen pompen langzaam en gelijkmatig |
Wanneer kiest u welke pomp?
Kies een centrifugaalpomp bij:
- dunne vloeistoffen zoals water en licht vervuild water, bijvoorbeeld met een normaalzuigende horizontale centrifugaalpomp;
- grote debieten bij lage tot gemiddelde opvoerhoogte;
- systemen waarin het debiet mag meebewegen met de vraag;
- afvalwater met vaste delen en vezels, bijvoorbeeld met de vortexwaaier van de RC-serie van Salvatore Robuschi;
- abrasieve media, met een slijtvaste slurrypomp.
Kies een verdringerpomp bij:
- viskeuze vloeistoffen zoals olie, vet of pasta, bijvoorbeeld met een tandwielpomp van GVR Pompe of een lamellenpomp van JS Proputec;
- een constant debiet, ongeacht de druk in het systeem;
- doseren van een nauwkeurige hoeveelheid;
- hoge drukken, zoals bij het vullen van filterpersen met de zuigerpompen van Liverani;
- slib en abrasieve of corrosieve media, bijvoorbeeld met een slangenpomp van PCM Delasco of een excentrische schroefpomp van PCM;
- afschuifgevoelige media, zoals in de voedingsindustrie, waar een slangenpomp of excentrische schroefpomp het product gelijkmatig en zonder beschadiging verpompt.
Wat zegt de pompcurve over de werkelijke prestatie?
De pompcurve van een centrifugaalpomp toont het verband tussen debiet en opvoerhoogte. Waar de pomp in de praktijk werkt, het werkpunt, ligt op het snijpunt van de pompcurve en de leidingkarakteristiek van uw installatie. Kijk daarom niet alleen naar het maximale debiet, maar naar het debiet en de opvoerhoogte die uw proces werkelijk vraagt.
Een centrifugaalpomp werkt het beste rond het punt van het hoogste rendement. Draait de pomp structureel ver daarbuiten, dan nemen het rendement en de levensduur af en stijgt het risico op cavitatie, trillingen en slijtage van lagers en afdichtingen. Houd er ook rekening mee dat pompcurves worden opgesteld met water. Wijkt uw medium daarvan af in viscositeit of dichtheid, dan moeten de curve en het benodigde motorvermogen daarop worden gecorrigeerd.
Veelgemaakte fouten bij de pompkeuze
- Een centrifugaalpomp inzetten voor een medium waarvan de viscositeit sterk kan oplopen, bijvoorbeeld door temperatuur.
- Een pomp kiezen op het maximale debiet, zonder te kijken naar het werkelijke werkpunt op de curve.
- Een verdringerpomp installeren zonder overdrukbeveiliging, terwijl de persleiding gesloten kan worden.
- Geen rekening houden met schurende of vaste delen bij de keuze van waaiertype en materiaal.
- Bij vervanging dezelfde pomp terugplaatsen, terwijl het medium of het proces inmiddels is veranderd.
Een installatie die is ontworpen voor een dunne vloeistof en later een dikker mengsel moet verwerken, vraagt om een nieuwe beoordeling van het pomptype. Bij slijtage door abrasieve media helpen onze oplossingen voor slijtageproblemen verder.
Centrifugaalpompen en verdringerpompen bij IB-Pompen
Als onafhankelijk pompspecialist zijn wij niet gebonden aan één merk of één pompprincipe. Wij beoordelen per toepassing welk pomptype het beste past bij uw medium, uw proces en de gewenste levensduur. Twijfelt u welk pomptype het beste past? Neem contact met ons op, dan denken wij graag met u mee.
